• D.ershane
• Forum
• Wiki
• Projeler


• Tanıtım
• Makaleler
• Kurulum
• Örnek kodlar

• Digital Mars
• dsource Projeleri
• D.learn Forum
• Kitap

• RSS Beslemesi
• İletişim
• Hakları

Temel Türler

Bilgisayarların beyni mikro işlemcidir. Bir programdaki işlemlerin çoğunu mikro işlemci yapar. Kendi yapmadığı işleri de bilgisayarın yan birimlerine devreder.

Bilgisayarlarda en küçük bilgi miktarı, 0 veya 1 değerini tutabilen ve bit adı verilen yapıdır. Bit, donanım düzeyinde bir kaç tane tranzistörden oluşur.

Yalnızca 0 ve 1 değerini tutabilen bir veri türünün kullanımı çok kısıtlı olduğu için, mikro işlemciler birden fazla bitin yan yana getirilmesinden oluşan daha kullanışlı veri türleri tanımlamışlardır: örneğin 8 bitten oluşan bayt veya 32, 64, vs. bitten oluşan daha büyük veri türleri... Her mikro işlemcinin mimari tasarımı gereği en etkin olarak kullandığı veri türü, o mikro işlemcinin o kadar bitlik olduğunu gösterir: "32 bitlik işlemci", "64 bitlik işlemci", gibi...

Mikro işlemcinin tanımladığı veri türleri de kendi başlarına yeterli değillerdir; çünkü örneğin öğrenci ismi gibi veya oyun kağıdı gibi özel bilgileri tutamazlar. Mikro işlemcinin sunduğu bu genel amaçlı veri türlerini daha kullanışlı türlere çevirmek programlama dillerinin görevidir. D'nin temel türleri bile tek başlarına kullanıldıklarında oyun kağıdı gibi bir kavramı destekleyemezler. O tür kavramlar ileride anlatılacak olan yapılarla ve sınıflarla ifade edilirler.

D'nin temel türleri çoğunlukla diğer dillerdeki temel türlere benzerler. Ek olarak, D'de belki de ancak bilimsel hesaplarda işe yarayan bazı ek türler de bulunur.

Tabloda kullanılan terimlerin açıklamalarını aşağıda bulacaksınız.

Bunlara ek olarak hiçbir türden olmama kavramını ifade eden void anahtar sözcüğü de vardır.

Aksine bir neden yoksa, genel bir kural olarak tamsayı değerler için int kullanılır.

Tablodaki Terimlerin Açıklamaları

Bool değer: Mantıksal ifadelerde kullanılan ve "doğruluk" durumunda true, "doğru olmama" durumunda false değerini alan türdür

İşaretli tür: Hem eksi hem artı değerler alabilen türdür; Örneğin -128'den 127'ye kadar değer alabilen byte. İsimleri eksi işaretinden gelir.

İşaretsiz tür: Yalnızca artı değerler alabilen türdür; Örneğin 0'dan 255'e kadar değer alabilen ubyte. Bu türlerin başındaki u harfi, "işaretsiz" anlamına gelen "unsigned"ın baş harfidir.

Kayan noktalı sayı: Kabaca, 1.23 gibi kesirli değerleri tutabilen türdür; hesapların hassasiyeti türlerin bit sayısıyla doğru orantılıdır (yüksek bit sayısı yüksek hassasiyet sağlar); bunların dışındaki türler kesirli değerler alamazlar; örneğin int, yalnızca tamsayı değerler alabilir

Karmaşık sayı: Matematikte geçen karmaşık sayı değerlerini alabilen türdür

Sanal değer: Karmaşık sayıların salt sanal değerlerini taşıyabilen türdür; tabloda İlk Değer sütununda geçen i, matematikte -1'in kare kökü olan sayıdır

nan: "Not a number"ın kısaltmasıdır ve geçersiz kesirli sayı değeri anlamına gelir

Tür Nitelikleri

D'de türlerin nitelikleri vardır. Niteliklere türün isminden sonra bir nokta ve nitelik ismiyle erişilir. Örneğin int'in .sizeof niteliğine int.sizeof diye erişilir. Burada niteliklerden yalnızca dört tanesini göreceğiz; gerisini sonraki derslere bırakacağız:

• .stringof türün okunaklı ismidir
• .sizeof türün bayt olarak uzunluğudur; türün kaç bitten oluştuğunu hesaplamak için bu değeri bir bayttaki bit sayısı olan 8 ile çarpmak gerekir
• .min "en az" anlamına gelen "minimum"un kısaltmasıdır; türün alabileceği en küçük değerdir
• .max "en çok" anlamına gelen "maximum"un kısaltmasıdır; türün alabileceği en büyük değerdir

int'in kaç bayttan oluştuğunu, en küçük değerini, ve en büyük değerini şöyle yazdırabiliriz:

import std.stdio;

void main()
{
    writeln("Tür                 : ", int.stringof);
    writeln("Bayt olarak uzunluğu: ", int.sizeof);
    writeln("En küçük değeri     : ", int.min);
    writeln("En büyük değeri     : ", int.max);
}